In het kort

Het Algemeen Bestuur van Waterschap Vallei & Eem heeft op 22 april onder andere

• het Integraal Zuiveringsplan vastgesteld;
• € 250.000, - extra beschikbaar gesteld om de samenwerking in de afvalwaterketen met gemeenten te intensiveren;
• ingestemd met de bouw van nabehandelingsinstallaties op de rioolwaterzuiveringen Ede en Soest;
• en besloten tot het aanpassen van de rioolwaterzuiveringen in Amersfoort en Ede.

Waarnemend dijkgraaf Dick Veldhuizen verving dijkgraaf Annemarie Moons als voorzitter van deze vergadering. Het Algemeen Bestuur heeft vooral gesproken over projecten die het waterschap de komende jaren wil uitvoeren om het afvalwater nog schoner te maken. Daartoe moet er op de rioolwaterzuiveringen Ede, Amersfoort en Soest fors worden geïnvesteerd. Verder heeft het Algemeen Bestuur ermee ingestemd om de samenwerking met de gemeenten op het gebied van afvalwater een extra impuls te geven.

Intensief samenwerken met gemeenten

Het waterschap wil intensiever samenwerken met gemeenten om de kosten voor het inzamelen en schoonmaken van afvalwater omlaag te brengen. De kostenbesparing moet leiden tot lagere lasten voor de burger en een betere waterkwaliteit in sloten, beken, kanalen en plassen. Het Algemeen Bestuur stemde in met de twee voorstellen over de samenwerking: het Integraal Zuiveringsplan en een voorstel voor extra budget van €250.000, - om de samenwerking te intensiveren. Dat budget is bestemd om tijdelijk extra menskracht in te huren en voor externe adviezen. 

’We willen kostenbesparingen zo snel mogelijk doorvoeren. Dat kan met name door het rioolstelsel van de gemeenten, en de persleidingen en de rioolwaterzuivering als één geheel te beschouwen. Het gaat hier om het verlagen van de totale maatschappelijke kosten en niet over de kosten voor het waterschap. De burger moet er uiteindelijk van profiteren,’ aldus waarnemend dijkgraaf Dick Veldhuizen.

Zoeken naar innovatieve vormen van samenwerking
Erik Eggers (Kamers van Koophandel) had veel waardering voor het Integraal Zuiveringsplan. In dat plan staat hoe het waterschap de afvalwaterproblematiek de komende jaren samen met de gemeenten wil aanpakken. Eggers maakte zich zorgen over het flexibel omgaan met verantwoordelijkheden en bevoegdheden. ‘We moeten over onze schaduw heenstappen en zoeken naar innovatieve vormen van samenwerking,’ aldus Eggers.

Een aantal Algemeen Bestuursleden vond het gevraagde budget van € 250.000, - te hoog. De VVD-fractie diende een amendement in om het te verlagen naar € 75.000, -. Na een korte schorsing ontraadde het Dagelijks Bestuur het amendement. Waarnemend dijkgraaf Dick Veldhuizen zegde toe te proberen om het met minder te doen. Zes leden van het Algemeen Bestuur stemden voor het ingediende amendement. Het werd dan ook verworpen.

Veldhuizen deelde verder mee dat het waterschap binnen het Platform Water Vallei en Eem al intensief samenwerkt met gemeenten: ‘Op dat gebied zijn we voorloper in Nederland. Het ministerie van VROM is onlangs bij ons op bezoek geweest om te zien hoe we dat hebben georganiseerd. Ook wethouders van diverse gemeenten zijn enthousiast over de samenwerking binnen het Platform Water Vallei & Eem’, vertelde Veldhuizen.

Nabehandelingsinstallaties op rwzi’s Ede en Soest

Waterschap Vallei & Eem wil het afvalwater op de rioolwaterzuiveringen in Ede en Soest nog schoner maken. Een extra nabehandelingsinstallatie moet ongeveer 85 procent van de fosfaten extra uit het afvalwater halen dat het zuiveringsproces al heeft doorlopen. Door deze maatregel levert het waterschap een forse bijdrage om het water in de Randmeren zo schoon te maken dat er ‘s zomers geen grote algenbloei meer optreedt. Nu bevat het water in de Randmeren teveel fosfaten. Een groot deel van die fosfaten is afkomstig van gezuiverd afvalwater. Het Algemeen Bestuur van het waterschap stemde in met het voorstel om te starten met de voorbereidingen. Na de aanbesteding in november moet het Algemeen Bestuur de bouw nog definitief goedkeuren.  

Natuurlijk proces nabootsen
Een van de drie taken van het waterschap is de zorg voor de waterkwaliteit in sloten, beken en plassen. Dat gebeurt onder andere door afvalwater dat gemeenten via het riool inzamelen schoon te maken op rioolwaterzuiveringen. In drie stappen worden verschillende afvalstoffen uit het water gehaald: grof vuil, zand en de opgeloste stoffen. Het waterschap doet dat met behulp van roosters, schrapers en bacteriën. Door een natuurlijk proces na te bootsen, wordt een groot deel van de opgeloste afvalstoffen uit het water gehaald, maar er zitten nog behoorlijk wat fosfaten in. Door deze nieuwe installaties komt daar een einde aan. Er worden straks nog meer fosfaten uit het gezuiverde afvalwater gehaald.

Innovatief aanbesteden
Het waterschap wil het ontwerp en de bouw op een innovatieve manier aanbesteden namelijk door een zogeheten geïntegreerde aanbesteding. De vraag van het waterschap is om een installatie te ontwikkelen en ook te bouwen die het fosfaatgehalte van het gezuiverde afvalwater tot 0,2 mg fosfaat per liter omlaag kan brengen. Nu is dat nog 1,0 tot 1,2 mg per liter.

BEZEM
Het waterschap heeft jaren geleden met de andere overheden een plan gemaakt om de problemen met de waterkwaliteit in de Randmeren aan te pakken. Ook die andere overheden moeten maatregelen treffen om het fosfaatgehalte in de Randmeren te verlagen. Dat plan is bekend onder de naam BEZEM (Bestrijding Eutrofiering ZuidelijkE randMeren).

Een belangrijk onderdeel van dat plan is het bouwen van nabehandelingsinstallaties op alle rioolwaterzuiveringen, waarvan het afvalwater in de Randmeren terechtkomt. Zo kan de hoeveelheid fosfaten die jaarlijks in de Randmeren belandt tot een kwart worden beperkt. De rioolwaterzuiveringen in Bennekom, Nijkerk en Woudenberg zijn vorig jaar al uitgerust met extra zandfilters. Op de rioolwaterzuiveringen in Amersfoort en Veenendaal wordt op dit moment gewerkt aan de bouw van dergelijke installaties. Die moeten in 2011 klaar zijn. De nieuwe installaties in Ede en Soest moeten eind 2012 in gebruik worden genomen.

Landbouw niets te verwijten
Het Algemeen Bestuur wil graag vaker op de hoogte worden gesteld van de ontwikkelingen rondom het BEZEM-project. Het blijkt dat er vanuit de agrarische percelen - ondanks dat de bemesting aan banden is gelegd - nog veel fosfaten vrijkomen. Dat komt door de bemesting in het verleden.
Door een zogeheten slibvang aan het eind van de Lunterse Beek wil men nu de fosfaatbelasting van de Randmeren vanuit deze beek beperken.

Henk van der Wind (SGP) pleitte ervoor om als waterschap uit te dragen dat de landbouw op dit moment niets te verwijten valt. De landbouw is nu goed bezig, aldus Van der Wind. Waarnemend dijkgraaf Dick Veldhuizen beaamde dat dit de landbouw niet kwalijk mag worden genomen. Het gaat immers om een historische belasting met een groot na-ijleffect.

Groen licht voor aanpassing rwzi Amersfoort

Waterschap Vallei & Eem gaat de rioolwaterzuivering in Amersfoort zo aanpassen dat het water schoner wordt en er minder energie nodig is. Het Algemeen Bestuur stemde in met een voorstel om bijna 2,3 miljoen euro te besteden aan een beter en energiezuiniger beluchtingssysteem. Bij het zuiveren van afvalwater is veel zuurstof nodig. Nu wordt dat met grote ronddraaiende schoepen in het water geslagen. Die zogeheten puntbeluchters verbruiken veel energie. Bovendien heeft de rioolwaterzuivering moeite om al het binnenkomende afvalwater goed te verwerken, omdat er meer vervuild water op de installatie binnenkomt dan het waterschap op grond van berekeningen mag verwachten. Naar de herkomst van die extra vervuiling doet het waterschap nu onderzoek.

Door twee puntbeluchters te vervangen door zogeheten bellenbeluchting is een energiebesparing van 30 procent mogelijk. Het gaat om een kostenbesparing van circa 2 ton per jaar. De investering van bijna 2,3 miljoen kan in negen jaar worden terugverdiend.

Ook deze klus wordt op een innovatieve wijze aanbesteed waarbij gelet wordt op rendement en onderhoudskosten. Andries Boone (VVD) vroeg of deze maatregel past binnen het kader van de totale aanpak voor de rioolwaterzuivering in Amersfoort. Het is immers de bedoeling om van de rwzi in Amersfoort een energieneutrale rioolwaterzuivering (energiefabriek) te maken. Dagelijks Bestuurslid Marjan Brouwer antwoordde dat dit voorstel prima past in de totale aanpak van de rioolwaterzuivering Amersfoort, die binnenkort aan het Dagelijks Bestuur wordt voorgelegd.

Aanpassing van rioolwaterzuivering Ede ook akkoord

Het Algemeen Bestuur heeft ruim 2,3 miljoen euro beschikbaar gesteld voor het uitbreiden van de capaciteit van de rioolwaterzuivering in Ede. Die uitbreiding is nodig om het afvalwater goed schoon te kunnen maken en al het afvalwater dat vanuit het rioolstelsel op de zuivering binnenkomt aan te kunnen. Als de maatregelen zijn uitgevoerd hoeft het waterschap minder chemicaliën te gebruiken bij het zuiveringsproces.

In februari 2011 moet het werk klaar zijn. Het hier aanwezige systeem is uniek voor Nederland, maar wordt in Denemarken op vrijwel alle rioolzuiveringen aangetroffen.

Opvolging Breunis Van der Weerd

Breunis van de Weerd (SGP) heeft op 15 april zijn bestuursfuncties (Heemraad en Algemeen Bestuurslid) bij het waterschap neergelegd omdat hij op die dag is beëdigd als wethouder van de gemeente Ede. In de nieuwe Waterschapswet staat namelijk dat deze functies niet met elkaar verenigbaar zijn.

Tijdens de volgende vergadering van het Algemeen Bestuur op 20 mei wordt waarschijnlijk de heer E. Barten uit Voorthuizen als opvolger van Van de Weerd geïnstalleerd als lid van het Algemeen Bestuur. Barten was de nummer 4 op de kieslijst van de SGP bij de waterschapsverkiezingen in 2008. Hij moet nog met zijn benoeming instemmen en zijn geloofsbrief moet door een commissie uit het Algemeen Bestuur akkoord worden bevonden.

Dijkgraaf en Heemraden vinden het wenselijk om de plek van de vijfde parttime heemraad in het Dagelijks Bestuur op te vullen, gezien de drukke periode die in het vooruitzicht ligt, met onder andere de mogelijke fusie met Waterschap Veluwe.

Als het Algemeen Bestuur besluit om deze plek op te vullen, kiest het op 20 mei uit hun midden een nieuwe heemraad. Welke bestuursleden hiervoor beschikbaar zijn, is op dit moment niet bekend.

Fusie met Waterschap Veluwe

Secretaris-directeur Gerard Dalhuisen heeft het Algemeen Bestuur over de stand van zaken met betrekking tot de mogelijke fusie met Waterschap Veluwe geïnformeerd. Als de provincies niet willen meewerken aan de fusie, gaan de waterschappen toch door om de ambtelijke organisaties te integreren, vertelde Dalhuisen. Het liefst per 1 januari 2012. Besprekingen tussen de beide waterschappen om de ambtelijke fusie voor te bereiden zijn inmiddels gestart.